“Onlara gösterdiğimiz her bir ayet bir öncekinden daha büyüktü” diyor, “daha kemaldeydi” demiyor. Zira burada eğitimden kaçan öğrenciye uyarı var. Böyle bir öğrenci için ayet ve manası / uyarısı sabit kalır, çünkü öğrencinin anlayışı sabit.

Mesela arabasıyla uçuruma doğru gittiğinin farkında olmayan bir sürücüye, onun nazarına büyüyen tarzda gösterilen “İleride uçurum var!” işaretini düşünelim. Sürücü işareti gördü ve fakat manasını almadı ve yoluna devam ediyor. Bir an sonra nazarına giren işaret bir an öncekinin büyük kardeşi. İşaretin manası sabit ve fakat sürücü ona yaklaştığı için cismen büyüdü ve neredeyse gözünün içine girmeye başladı. Tehlikenin gözlemciye yaklaşması, işaretin uyarısını sürücü açısından daha önemli hale getirdi.

43:48 eğitimden kaçan bir öğrenci yerine eğitime tabi olan bir öğrenciden bahsetseydi, muhtemelen her bir kardeş ayetin bir öncekinden daha kemalde olduğunu söyleyecekti. Mesela 3. sınıf matematiği, 2. sınıf matematiğinin daha kemaldeki büyük kardeşi. Çalışkan bir matematik öğrencisinin bir sonraki akademik yılda matematik müfredatına daha üst seviyeden yani daha kemalde muhatap olabilmesi gibi

Bunu hayatımıza uyarlarsak, bugünkü ben dünkü benin, bugünkü alem dünkü alemin bir kardeşi. Büyüyen çocuğum, yaşlanmakta olan bana daha büyük bir ayet de olabilir, daha kemalde bir ayet de. Eğer o ayetin küçük kardeşindeki mananın eğitimini almışsam, bendeki tekamül, büyümüş çocuğuma muhatabiyetimi de değiştirir ve onda ve onun gelişiminde daha yüksek manaları deşifre edebilir hale gelirim. Bunu yapamazsam, fiziksel olarak büyüyen ve fakat mana olarak ve keyfiyet itibariyle (qualitatively) aynı kalan o ayet, fiziksel olarak yaşlanan ve anlayış olarak sabit kalan bana daha büyük bir uyarı (“anlayışını geliştirmiyorsun!” uçurumu) halini alır. Çocuğumla olan ilişkimde benzer problemleri sürekli ve şiddeti artan tarzda yaşamaya başlarım – ta ki bana yapılan uyarıyı değerlendirim kendi gelişimime ve değişimime malzeme olarak kullanana dek. ^[1]